In s’aposentu de Adela – Su lìbburu nou de Natascia Muscas e Alessandro Garau

In s’aposentu de Adela – Su lìbburu nou de Natascia Muscas e Alessandro Garau

In s’aposentu de Adela – Su lìbburu nou de Natascia Muscas e Alessandro Garau

“In s’aposentu de Adela” est su primu romanzu de sa loba Natascia Muscas e Alessandro Garau, cumpàngius de scriidura e cumpàngius in sa vida.

Su primu romanzu lompit apustis de unu lìbburu (Unu pipiu malu e àterus contus) chi est una prenda stimada de chini ligit su sardu e de chini si sprèviat cun is contus orrorosus. Est, “Unu pipiu malu e àterus contus”, s’arregorta de is contus chi in custus annus sa loba, cun sabidoria e delicadesa, at pensau, preparau e fatu bessiri, presentandidda in s’arretza o in prèmius literàrius. Ant bintu prèmius e ant arriciu unu pùbbricu mannu cun su lìbburu in paperi.

A ligi in sardu donat frischesa e praxeri.

“In s’aposentu de Adela” est unu brìnchidu fatu conca ananti. Si passat a unu romanzu, chi est sèmpiri orrorosu, perou est fintzas unu romanzu psicològicu e unu romanzu “crime”, comenti si iat a nai imperendi una categoria chi pigaus de s’ingresu.

Dònnia lìngua ndi pesat su mundu suu, e custu lìbburu fraigat in sardu, de manera ùnica, sa menti de Adela, chi si permitit de castiai aintru de nosu etotu.

Sa vida in solidadi est su tzentru de su lìbburu, est a nai sa cunditzioni de vida de meda de nosus oi in Sardìnnia e in su mundu “arricu”, impari a is bisus orrorosus chi custa vida fait nasci e, chi no aturaus atentus, crescint e sciopant.

Sa bonesa e sa malesa s’atòbiant e s’amesturant, càmbiant logu e parti cunforma a su momentu e a sa personi. No est forsis su chi si sutzedit fatu fatu?

Muscas e Garau arrennescint a aguantai apoddau a su lìbburu su ligidori, mancai a s’acabbu, a unu ligidori atentu, si cumprendat aundi totu est tuchendi.

Adela seus nosus e totus, unu pagu, in custas citadis e biddas chi parint, fatu fatu, logus sbuidus, chene umanidadi, mancai in totu su lìbburu, a fitianu, bessant fèminas e òminis chi, de sa vida insoru, ant detzìdiu de ndi fai una esperièntzia donada po s’amori de is àterus.

Su lìbburu est “narrativa contemporanea”, de generi orrorosu e psicològicu, de calidadi moderna e arta, scrita no po praxi a sa genti de manera fàtzili. A su contràriu (e fintzas su sceberu de su sardu est unu sinnali de custu), su lìbburu preguntat a chini ddu ligit de bintrai in s’universu de su lìbburu, scabbullendisindi de sa lebiesa de unu “lìbburu de plaja” o cosas diaici.

A fai narrativa, literadura sarda in sardu est unu sciòberu personali, stilìsticu, sotziali, e podeus nai fintzas polìticu: s’arrichesa nosta, fintzas de sentidus e preguntas, est in su logu aundi seus, chi si donat totu sa profundadi chi s’abisòngiat, e chi si fait bessiri globbalis. No comenti a chini strocit o circat sa solutzioni “foras” de issu etotu.

Pustis est craru chi custu lìbburu est bellu ca est bellu, no ca est in sardu.

S’ocasioni de su romanzu, perou, si permitit de nai chi de 15 annus, pustis de 20 annus de una produsidura manna e bella in sardu, sa literadura in sardu est su sprigu de su sa smengua de is chi scint su sardu e chi, po su chi pertocat sa literadura, tenint connoscièntzias e cumpetèntzias po scriri in sardu. Est a nai chi funt smenguendi.

Una arrexoni in prus, insaras, po ligi romanzus e literadura in sardu, po dda fai ligi e po ndi fueddai.

Natascia e Lisandru: bravus, e imoi abeteus is àterus!